Cuộc đua nội dung gốc của các nền tảng streaming Việt: Ai sẽ giữ chân khán giả Gen Z?

Mở ứng dụng xem phim trực tuyến vào tối thứ Sáu, khán giả trẻ Việt Nam đứng trước vô số lựa chọn: phim truyền hình châu Á, series quốc tế, hoạt hình, chương trình thực tế. Khi các nền tảng đều có kho nội dung mua bản quyền tương tự nhau, điều gì khiến người xem quay lại? Câu trả lời mà nhiều nền tảng streaming, hay OTT, tại Việt Nam đang theo đuổi là nội dung gốc: những bộ phim, chương trình chỉ có trên nền tảng của họ.

Vì sao nội dung gốc trở thành chiến trường chính?

Mua bản quyền phim nước ngoài giúp nền tảng nhanh chóng lấp đầy thư viện, nhưng khó tạo khác biệt lâu dài vì đối thủ cũng có thể mua nội dung tương tự. Nội dung gốc mang lại ba lợi thế:

• Bản sắc thương hiệu: khán giả nhớ đến nền tảng qua một bộ phim đình đám.
• Quyền sở hữu lâu dài: có thể khai thác nhiều mùa, làm phần ngoại truyện, bán bản quyền ra nước ngoài.
• Gần gũi văn hoá: câu chuyện, ngôn ngữ, bối cảnh Việt Nam dễ tạo đồng cảm hơn nội dung nhập khẩu.

Tuy vậy, sản xuất nội dung gốc đòi hỏi đầu tư lớn và rủi ro cao. Không phải dự án nào cũng thành công, và một bộ phim thất bại có thể ảnh hưởng đến kế hoạch cả năm.

Gen Z xem phim như thế nào?

Để giữ chân khán giả Gen Z, trước hết cần hiểu thói quen của họ. Theo khảo sát nội bộ của XemGìHômNay với khoảng 300 độc giả từ 18 đến 26 tuổi, một số xu hướng nổi bật gồm:

1. Nhiều người xem trên điện thoại nhiều hơn trên TV, thường trong lúc di chuyển hoặc trước khi ngủ.
2. Tập phim ngắn dưới 30 phút được ưa chuộng hơn tập dài truyền thống.
3. Quyết định xem phim thường đến từ đoạn cắt ngắn trên mạng xã hội hoặc lời giới thiệu của bạn bè.
4. Khán giả trẻ thích bình luận, tạo meme và thảo luận về phim trong các cộng đồng trực tuyến.

Đây là số liệu tham khảo quy mô nhỏ, nhưng nó cho thấy nền tảng streaming không chỉ cạnh tranh với nhau mà còn cạnh tranh với toàn bộ thời gian giải trí trên điện thoại, bao gồm video ngắn miễn phí.

Những mô hình nội dung đang được thử nghiệm

Web drama và phim ngắn tập

Web drama với tập phim 15 đến 25 phút, nhịp nhanh, cao trào dày đặc đang là định dạng phổ biến. Một số dự án còn thử nghiệm quay theo khung dọc, tối ưu cho xem trên điện thoại.

Chương trình thực tế và giải trí

Reality show về âm nhạc, hẹn hò, du lịch hay thử thách giúp nền tảng tạo ra nội dung phát sóng theo tuần, duy trì thói quen quay lại của khán giả và tạo chủ đề bàn tán liên tục trên mạng xã hội.

Hợp tác với creator

Nhiều nền tảng mời những nhà sáng tạo nội dung có lượng người theo dõi lớn tham gia sản xuất hoặc đóng vai chính. Cách làm này tận dụng cộng đồng sẵn có của creator và mang đến giọng kể mới mẻ, gần với khán giả trẻ.

Gen Z không trung thành với nền tảng, họ trung thành với câu chuyện và cộng đồng quanh câu chuyện đó. Nền tảng nào tạo được cảm giác mình đang cùng xem với bạn bè, nền tảng đó giữ được họ. — Chị Tạ Minh Châu, nhà sản xuất nội dung số độc lập

Thách thức phía trước

Cuộc đua nội dung gốc không dễ dàng. Các nền tảng Việt phải đối mặt với nhiều bài toán cùng lúc:

• Chi phí sản xuất tăng trong khi mức giá thuê bao mà khán giả sẵn sàng trả còn hạn chế.
• Vi phạm bản quyền: nội dung bị phát tán trái phép làm giảm động lực đăng ký trả phí.
• Đo lường hiệu quả: lượt xem, thời gian xem, tỉ lệ gia hạn thuê bao cần được theo dõi kết hợp để đánh giá đúng giá trị một dự án.
• Nguồn nhân lực: biên kịch, đạo diễn quen với định dạng số và nhịp kể chuyện mới vẫn còn thiếu.

Bên cạnh đó, chính sách quản lý nội dung trên môi trường số cũng đòi hỏi nhà sản xuất chủ động kiểm duyệt, phân loại độ tuổi phù hợp.

Kết luận

Cuộc đua nội dung gốc của các nền tảng streaming Việt mới chỉ ở giai đoạn đầu. Người chiến thắng có lẽ không phải là nền tảng chi nhiều tiền nhất, mà là nền tảng hiểu rõ nhất cách Gen Z xem, chia sẻ và bàn luận về nội dung. Câu chuyện chân thực, định dạng linh hoạt, trải nghiệm cộng đồng và chiến lược phân phối thông minh trên mạng xã hội sẽ là những yếu tố quyết định ai giữ chân được thế hệ khán giả khó tính nhất này.